Normaalwaarschijnlijkheidspapier
Een verticale schaal die zo is opgerekt dat de cumulatieve normale verdeling een rechte lijn vormt, zodat afwijkingen direct zichtbaar zijn.
Een verticale schaal die zo is opgerekt dat de cumulatieve normale verdeling een rechte lijn vormt, zodat afwijkingen direct zichtbaar zijn.
Kies Normaalwaarschijnlijkheidspapier in de lijst. Het opent direct met de standaardinstellingen.
Kies het papierformaat, het raster en de afdrukstand. Onder Aanpassen vind je kleuren, marges en meer.
Download de kant-en-klare PDF, of print direct vanaf de pagina op 100% schaal.
De verticale as is ingedeeld volgens de inverse normale verdeling — de probit — waardoor de S-vormige cumulatieve curve wordt rechtgetrokken. Zet cumulatieve percentages van een normale steekproef uit en de punten vormen een rechte lijn.
Juist de afwijkingen maken dit papier zo waardevol. Punten die aan beide uiteinden omhoog buigen duiden op zware staarten; een kromming in het midden wijst op scheefheid; een duidelijke knik betekent vaak een mengeling van twee populaties. Waar een formele toets alleen een p-waarde oplevert, laat dit direct zien wat er aan de hand is.
Zodra de punten op een lijn liggen, zijn de parameters van de verdeling eenvoudig af te lezen posities op die lijn.
Elk vel is gratis, aanpasbaar en print precies op schaal.
Lees de waarden af bij de lijnen van 16% en 84%. Deze liggen één standaardafwijking aan weerszijden van het gemiddelde, waardoor de helft van het verschil tussen beide de standaardafwijking is.
Dat de data niet normaal verdeeld is. Een opwaartse kromming aan beide uiteinden wijst op zwaardere staarten dan normaal; een systematische buiging naar één kant duidt op scheefheid; een sprong of knik betekent vaak een mengeling van twee populaties.
Het principe is hetzelfde. Een Q-Q-plot plaatst de normale kwantielen rechtstreeks op de as, terwijl normaalwaarschijnlijkheidspapier de as aanduidt in percentages, wat handmatig tekenen eenvoudiger maakt.
